اظهارات نسنجیده اردوغان در باکو و واکنش صریح ایران؛ تهران و آنکارا در جهت تنش هستند؟

به گزارش تور مالزی ارزان، اظهارات نسنجیده و مداخله جویانه رئیس جمهور ترکیه در مراسم جشن پیروزی جمهوری آذربایجان بر ارمنستان، موجی از واکنش های منفی را در تهران به همراه داشته است.

اظهارات نسنجیده اردوغان در باکو و واکنش صریح ایران؛ تهران و آنکارا در جهت تنش هستند؟

به گزارش گروه بین الملل خبرنگاران، روز گذشته مراسم رژه پیروزی جمهوری آذربایجان در جنگ قره باغ با حضور رئیس جمهور این کشور و یک مهمان ویژه به نام رجب طیب اردوغان برگزار گردید.

جدیدترین خبرها و تحلیل های ایران و دنیا را در کانال تلگرامی خبرنگاران بخوانید. (کلیک کنید)

مارش نظامی عثمانی و ذکر نام مناطقی در تبریز

در این رژه که با حضور مشترک نیروهای نظامی ترکیه انجام شد اتفاقاتی افتاد که واکنشهای زیادی را در داخل ایران به همراه داشته است.

پیش از مراسم سخنرانی رسمی رؤسای جمهور دو کشور، مارش ویژه موسوم به مهتر که از مارش های سپاه عثمانی بود نواخته شد که با توجه به برگزاری این جشن در جمهوری آذربایجان اقدام بی ربطی بود و تناسبی با باکو نداشت.

در سخنان حماسی اثنای رژه نیز از سوی مجری به ارک تبریزو کوه سبلان اشاره شد که ارتباطی با جمهوری آذربایجان نداشت و نام بردن از این اماکن تحریک آمیز قلمداد می گردد.

سخنرانی اردوغان و اظهارات نسنجیده

سخنرانی اردوغان نیز حواشی بسیاری به راه انداخته است.

رئیس جمهور ترکیه در بخشی از سخنان خود با مداخله در امور ارمنستان اظهار داشته است: آرزو داریم که مردم ارمنستان خود را از زیر بار تحمل رهبرانشان که همچنان اسیر دروغهای گذشته هستند و ملت را به فقر و تنگدستی کشانده اند رها نمایند.

این اظهارات را می توان مداخله صریح رئیس جمهور ترکیه در امور داخلی ارمنستان دانست که مشابه این جملات را بارها درباره دولت رسمی و مشروع سوریه عنوان نموده است.

اردوغان در بخش دیگری از سخنان خود یک شعر قدیمی آذری با نام ارس را خواند که می گوید: ارس را جدا کردند و آن را با میله های آهنی و سنگ پر کردند، من از تو جدا نمی شدم، ما را به زور جدا کردند.

این شعر از جمله اشعاری است که در حوزه ادبیات تجزیه طلبانه قلمداد می گردد.

در خوشبینانه ترین حالت می توان گفت که انتخاب این شعر یک بدسلیقگی بوده است و نباید قرائت می شد زیرا حساسیتهای موجود در ایران در خصوص اشعار یا اقدامات تجزیه طلبانه کاملاً روشن است.

سابقه اظهارات مداخله جویانه اردوغان

اما با کمی بد بینی هم می توان گفت که این شعر کنار مداخله در امور ارمنستان که در همین سخنرانی به چشم خورد حاکی از خوی توسعه طلبانه رئیس جمهور ترکیه است که در گذشته نیز بارها در قالب اقدامات نظامی در شمال سوریه و شمال عراق و نیز اقدام به براندازی دولت مشروع دمشق به چشم خورده است.

اردوغان زمانی به دنبال خواندن نماز پیروزی در مسجد اموی دمشق بود.

علاوه بر بازتاب اظهارات مداخله جویانه اردوغان، در داخل ترکیه نیز به این اقدامات و اظهارات واکنشهای زیادی نشان داده شده است به نوعی که احزاب جمهوری خلق و حزب دموکراتیک خلق ها به روشنی و آشکارا نسبت به آن موضع گرفته اند.

کلیچدار اوغلو رهبر حزب جمهوری خلق مدتی پیش گفته بود که اردغان به دنبال تجزیه دیگر کشورهاست.

آیا سیاست خارجی ترکیه در اختیار ملی گرایان است؟

حتی در داخل حزب عدالت و توسعه نیز از اینکه دیدگاههای افراطی ملی گرایانه همراه با مداخله خارجی در سیاست خارجی ترکیه پررنگ شده است نگران و ناراحت هستند به طوری که در ترکیه این دیدگاه وجود دارد که اردوغان تحت تأثیر سیاستهای دولت باغچلی رهبر حزب حرکت ملی است که دیدگاه ملی گرایانه افراطی او در حوزه های داخلی و خارجی بر همگان روشن است.

تحقیر ارمنستان که در جنگ شکست خورده است نیز اقدامی نه چندان جالب بود که از سوی اردوغان و الهام علی اف بارها تکرار شده است.

آن چه در این خصوص از رؤسای جمهور ترکیه و آذربایجان انتظار می رفت، نه تحقیر ایروان و اشاره به مسائل ملی گرایانه تند و هیجانی، بلکه تأکید بر بازسازی مناطق، نزدیک کردن ملتها به یکدیگر و کوشش برای تأمین امنیت تجارت و اقتصاد است اما گویی رؤسای دو کشور از پیروزی بر کشوری که تسلیحات آن مربوط به دوره شوروی است آن قدر سرمست شده بودند که بار حقوقی و سیاسی اظهاراتشان برایشان چندان قابل آنالیز نبوده است.

واکنش صریح تهران

این اظهارات در تهران واکنشهای زیادی به همراه داشت به طوری که محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه کشورمان در توییتی نوشت:

به اردوغان نگفته بودند شعری که به غلط در باکو خواند مربوط به جدایی قهری مناطق شمالی ارس از سرزمین مادری شان ایران است!

آیا او نفهمید که علیه حاکمیت جمهوری آذربایجان سخن گفته است؟

هیچ کس نمی تواند درباره آذربایجان عزیز ما صحبت کند.

ظریف به اتفاقی تاریخی اشاره نمود که باعث جدا شدن باکو از ایران شده است.

همچنین دریا اورس سفیر ترکیه در ایران نیز به وزارت امور خارجه فرا خوانده شد.

به گفته سعید خطیب زاده سخنگوی وزارت امور خارجه کشورمان، در جریان این احضار به سفیر ترکیه ابلاغ شد که دوران ادعاهای ارضی و امپراطوری های جنگ افروز و توسعه طلب سال هاست که سپری شده است.

همچنین به سفیر ترکیه تأکید شد جمهوری اسلامی ایران به هیچ کس اجازه مداخله در خصوص تمامیت ارضی خود را نمی دهد و همان طور که تاریخ پرافتخارش گواه است، در خصوص امنیت ملی خود حتی ذره ای کوتاه نمی آید.

علاوه بر وزارت امور خارجه، دیگر وزرای کشورمان از جمله جهرمی وزیر ارتباطات، بطحایی وزیر سابق آموزش و پرورش، دنیاپور سخنگوی غذا و داروی وزارت بهداشت و بسیاری از مقامات دولتی و حکومتی نیز در واکنشهایی این اظهارات اردوغان را محکوم کردند،

به عنوان نمونه محسن رضایی دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام در صفحه توییتر خود نوشت: اگر آقای اردوغان از خواندن شعر ارس منظورش ایران عظیم است، درست است، زیرا آذربایجان در قلب ملت ایران و در کنار برادران دیگرش از قوم، لر و کرد و بلوچ و عرب قرار گرفته است. اگر نظرش تکرار تجربه شکست خورده داعش در سوریه است، حرف غلطی است.

آیا اراده بر تنش است؟

با نگاهی به روابط تهران آنکارا طی سالهای گذشته و به خصوص پس از دوره بحرانی اوایل دهه جاری که بحران در سوریه به اوج خود رسیده بود، می توان دریافت که طرفین به سطحی رسیدند که همکاری را بر تنش ترجیح داده برای حل مسائل منطقه ای در چارچوبهای مختلف، همکاریهایی را میان خود تعریف کردند.

نمونه آن فرایند آستانه است که از مهمترین نقطه تنش بین دو کشور به یکی از نقاط همکاری راهبردی تبدیل شد و نتایج آن نیز برای مردم سوریه و کل منطقه قابل مشاهده و بهره برداری است.

اختلافات طرفین هم در موضوعات مختلف معمولاً از سطح خاصی بالاتر نرفته است.

در این مورد نیز اگرچه طرف ترک خواسته یا ناخواسته در موضوعی حساس از نگاه جمهوری اسلامی به بازیگری پرداخته است اما با توجه به پاسخی که دریافت کرد احتمالاً شاهد کاهش موج رسانه ای و سیاسی به راه افتاده خواهیم بود زیرا طرفین در سطوح عالی مایل به تنش در روابط دوجانبه آن هم در فضای منطقه ای کنونی نیستند.

گفتگوهای دوجانبه، همکاری در محیط دوجانبه و منطقه ای و کوشش برای توسعه روابط در بخش های مختلف مالی، سیاسی و فرهنگی از جمله نکاتی است که تهران همیشه به آن اهتمام ویژه ای داشته و علی رغم بعضی اظهارات نسنجیده یا ماجراجویی هایی که در سالهای گذشته شاهد آن بوده ایم، اجازه نداده است که روابط ترکیه و ایران از کنترل خارج گردد؛ در آنکارا نیز اراده ای برای درگیری یا تنش با ایران به چشم نمی خورد.

+

منبع: خبرگزاری تسنیم
انتشار: 30 دی 1399 بروزرسانی: 30 دی 1399 گردآورنده: malayro.ir شناسه مطلب: 1636

به "اظهارات نسنجیده اردوغان در باکو و واکنش صریح ایران؛ تهران و آنکارا در جهت تنش هستند؟" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "اظهارات نسنجیده اردوغان در باکو و واکنش صریح ایران؛ تهران و آنکارا در جهت تنش هستند؟"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید